İşlem Sürüyor...

Türkiye’de Geleceği Şekillendiren Kadınlar

8 Mart Dünya Kadınlar Günü, kadınların sosyal, kültürel ve siyasi alanlardaki kazanımlarının kutlandığı gündür. Dünya genelinde kutlanan bu önemli gün, aynı zamanda cinsiyet eşitliği için de bir harekete geçme çağrısıdır. 8 Mart Dünya Kadınlar Günü’nde kendi dönemine damga vurmuş ve sonraki nesillere yol göstermiş öncü kadınları anıyoruz.  

 

1919 – Afife Jale İlk Kadın Tiyatro Oyuncusu

Sahneye çıkan ilk Türk-Müslüman kadın; Hüseyin Suat’ın “Yamalar” adlı oyununda, Emel rolü ile Afife Jale oldu. Gerçek ismi Afife olan sanatçı, “Yamalar” oyununda kullandığı “Jale” takma adı yüzünden daha sonraları Afife Jale olarak anıldı. Tiyatroya olan tutkusu sebebiyle, Müslüman kadınlara sahneye çıkma yasağını tanımayarak ağır bedeller ödeyen Afife Jale “Beni acıyarak değil, düşünerek, severek, kucaklayarak hatırlayın. Tiyatro varsa ben varım!” sözleriyle hafızalara kazındı.

 

1921- Sabiha Bengütaş İlk Kadın Heykeltraş

Heykel aşkı için çevresine, topluma, resmi makamlara direnen Sabiha Bengütaş bu ısrarından hiçbir zaman vazgeçmedi. Yeteneği ve çabası ile Türkiye’nin ilk kadın heykeltraşı oldu. Üzerine yöneltilen baskılar sebebiyle sanatından uzaklaşmayıp aksine, kadın olduğu gerekçesiyle elinden alınan ödülünün yarattığı kırıklıkla ona daha sıkı tutunan Sabiha Bengütaş, Sanat Okulunun koridorlarındaki genç bir öğrenciden Moskova’da sergi açan azimli bir kadına dönüştü.

 

 

1925- Süreyya Ağaoğlu İlk Kadın Avukat

Süreyya Ağaoğlu Hukuk Fakültesinin ilk kız öğrencisi ve Türkiye’nin ilk kadın avukatıdır. Ağaoğlu, hukuk fakültelerinin kadınlara açılmasını sağladı. Bu yolda hâkim, savcı, avukat; kısacası hukukçu olmak isteyen Türk kadınlarına öncülük etti. Süreyya Ağaoğlu sahip olduğu avukat kimliğinin yanı sıra bilgili ve özgüvenli kişiliğiyle de yol göstermiş, hukuk ve kadın hakları savunuculuğunun başında gelen bir isim olmuştur.

 

 

1934- Semiha Berksoy İlk Kadın Opera Sanatçısı

Semiha Berksoy sanatın birçok alanında ilki gerçekleştirdiği için "İlklerin kadını" olarak tanınır. İlk konserini 1940’ta Cemal Reşit Rey ile veren Semiha Berksoy, Richard Wagner operalarında sahne alıp, Carl Ebert yönetimindeki "Tosca" ve "Madame Butterfly" operalarında oynadı. Ankara Devlet Operasının kurulmasında görev alan Berksoy, devlet operası kadrosunda "Birinci Sınıf Dramatik Soprano" olarak belirlendi. Büyük sanatçıya, Beethoven'in "Fidelio Operası"nda dramatik soprano "Leonore" başrolü verildi.

 

1937- Emel Gazimihal İlk Kadın Radyo Spikeri

Türkiye’nin ilk kadın haber spikeri olan ve henüz televizyonun olmadığı yıllarda radyoda haber spikerliği yapan Emel Gazimihal’in spikerlik yılları 1937 yılında başladı. Öncesinde Ankara Radyosu’nda çalışan Gazimihal, Atatürk'ün isteğiyle eğitim için BBC'ye gönderildi. BBC Türkçe’nin ilk sunucularından olan Emel Gazimihal aynı zamanda II. Dünya Savaşı yıllarında dünyada savaş haberlerini okuyan ilk kadın spikerdir. Başarılı spiker savaş yıllarında BBC Türkçe’de, farklı cephelerdeki son gelişmeleri aktarmış ve akıllarda yer etmiştir.

 

1943- Jale İnan İlk Kadın Arkeolog

Türkiye'nin ilk kadın arkeoloğu olan Jale İnan 1975'te Türk Tarih Kurumu asil üyesi seçilmiştir. 1983'te Profesör unvanını aldıktan sonra uzun yıllar Antalya'da Perge ve Side kazılarında önemli çalışmalar yapman Jale İnan’ın Antalya Arkeoloji Müzesi'nin oluşmasında çokça emeği vardır.

 

 

 

1950- Semiha Es İlk Kadın Savaş Muhabiri

Semiha Es, Kore Savaşı'na eşiyle beraber giderek savaşın haber ve görüntülerini Türk milletine aktardı. Semiha Es, fotoğraf makinesiyle savaşı görüntüleyerek Türkiye'nin ve dünyanın ilk kadın savaş foto muhabiri unvanını aldı. Savaş sonrasında beraber dünyanın çeşitli yerlerini dolaştığı eşi Hikmet Feridun Es'in yaptığı haberlerin fotoğraflarını da çekti.

 

 

 

1953- Feriha Sanerk İlk Kadın Emniyet Müdürü

Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesini bitiren Feriha Saner, o zamanlar Mülkiye’nin tek kız öğrencisiydi. Kaymakam olma girişimleri, siyasi gerekçeler ve kadın olduğu gerekçesiyle geri çevrilen Sanerk, Emniyet Genel Müdürlüğü’ne başvurdu ve komiser muavini olarak göreve başladı. Ancak yine kadın oluşundan dolayı kendisine rütbe verilemeyeceği söylenen Sanerk, bu duruma itiraz etti. Danıştay’a dava açan ve mücadelesi sonucunda rütbe almayı başaran Feriha Sanerk ilk kadın Emniyet Müdürü olarak tarihe geçti.

 

1958- Leman Bozkurt Altınçekiç İlk Kadın Jet Pilotu

İlk Türk kadın jet pilotu olan Leman Bozkurt Altınçekiç, NATO kuvvetlerinin de ilk ve uzun zaman boyunca tek kadın jet pilotu oldu. Liseyi bitirdiğinde planör eğitimi alan Leman Bozkurt, Silahlı Kuvvetler'e kadınların da alınmasıyla ilgili karar çıkınca, İzmir Hava Harp Okulu'na başvurarak burada eğitime başladı. Mezun olduktan sonra daha hızlı ve daha yüksekten uçmayı arzulayıp, jet pilotu eğitimi almak isteyen Leman Bozkurt, bu isteğini gerçekleştirerek dokuz yıl süreyle F-84 ve T-33 jet uçaklarında uçtu.

 

1982- Filiz Dinçmen İlk Kadın Büyükelçi

Filiz Dinçmen, Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi'nden mezun oldu. Dışişleri Birleşmiş Milletler New York ofisinde ve Türkiye Tahran Konsolosluğunda görev alan Dinçmen, Hollanda Lahey Büyükelçisi görevine getirilerek Türkiye'nin ilk kadın büyükelçisi unvanını aldı. Strasbourg'da Avrupa Konseyi Türkiye Daimi Temsilcisi görevine getirilen Dinçmen; Çok Taraflı Siyasi İşler genel müdürü, bakanlığın ilk kadın müsteşar yardımcısı, Dışişleri Bakanlığı sözcüsü olmuş, Avusturya büyükelçiliği yapmış, TBMM Başkanı Başmüşaviri olarak görevlendirilmiştir.

 

1991- Lale Aytaman İlk Kadın Vali

Lale Aytaman 6 Temmuz 1991 tarihinde, Türkiye’nin ilk kadın valisi olarak Muğla’ya atandı. Görevini 1995 yılına kadar sürdürdü ve Avrupa Konseyi Yerel ve Bölgesel Planlamalar Kongresi Türk Milli Heyeti Başkanlığı yaptı. Ardından “Avrupa Planlamaları Çalışma Grubu” başkan yardımcısı oldu. Aytaman, Muğla’da kadının el emeğinin değerlendirilmesi ve tütüne alternatif projeler geliştirilmesi kapsamında Yeşilyurt Modeli’ni oluşturdu. Muğla El Sanatları Sanayi Ticaret Limited Şirketi’ni kurmasının yanı sıra Muğla Üniversitesi’nin kurulması için yaptığı hizmet ve çevreye yönelik çalışmaları ile takdir topladı.

 

8 Mart Dünya Kadınlar Günü Kutlu Olsun!

0 Yorum

Yorum Yap

4764 kez okundu
  • Admin
  • 06-03-2020

SİZİN İÇİN ÖNERİLENLER


REZERVASYON
İLETİŞİM